1 гектар босхо сир ылабыт дуу, суох дуу… Сир туһунан сокуон общество дьарҕатын тиэрэ тарта
- Информация о материале
- Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ
- Категория: В Якутии
1 гектар босхо сир ылабыт дуу, суох дуу…
Сир туһунан сокуон общество дьарҕатын тиэрэ тарта
Улуу хуннар судаарыстыбаларын төрүттээбит Модэ ыраахтааҕы сир туһунан этиитэ баар: “Сир баар – судаарыстыба баар. Сир суох – судаарыстыба суох”.
Сиргэ сыһыаннаах боппуруос өрүү уустук буолар. Уһук Илиҥҥэ муҥур былаастаах Юрий ТРУТНЕВ сыл саҕаланыыта дойду президенигэр “ким баҕалаахха 1 гектар сири биэриэххэ” диэн туруорсан, сөбүлэҥ ылан турар. Онтон бэттэх Уһук Илин регионнарыттан бэрэстэбиитэллэр талыллан, Минвостокразвития солбуйар миниистирэ Юрий СКУФИНСКАЙ салайааччылаах үлэлиир хамыыһыйа тэриллибитэ.
Сокуон барылын оҥорууга, саамай улахан иэннээх уонна элбэх сир баайдаах Саха республиката элбэх этиини киллэрдэ. Атын регионнар соччо көҕө суохтук саҥа сокуону дьүүллэспиттэр. Ол аата кинилэр сирдэрин бэлиэр үллэстэн, эбэтэр үллэстэргэ бэлэм олороллор? Ол аата төһө да, биһиэхэ холоотоххо, сирдэрэ-уоттара кыараҕас, баайа-дуола кэмчи да буоллар, СИРДЭРЭ барыта ХАҺААЙЫННААХ, ХАҺААЙЫН буоларга бэлэмнэр? Оттон биһиги? ХАҺААЙЫН буоларга бэлэмэ суохпут? Ол иһин сахалар бу сокуонтан ордук дьаахханныбыт?
***
Алтынньы 8 күнүгэр, Ил Түмэҥҥэ киэҥ мунньах тэрилиннэ. Мунньахха дьокутааттары таһынан, баай-дуол сыһыаннаһыытын миниистирэ Евгения ГРИГОРЬЕВА, кини солбуйааччылара, сиргэ сыһыаннаах тэрилтэлэр үлэһиттэрэ, хас да улуус сиргэ уонна баайга-дуолга кэмитиэттэрин салайааччылара, общественность бэрэстэбиитэллэрэ кытыннылар.
Сүрүн иһитиннэриини миниистир ГРИГОРЬЕВА оҥордо.
Республика миниистирэ ГРИГОРЬЕВА босхо сир түҥэтиллэр сокуонун – “революционнай” диэн ааттаата. Саҥа сокуон барыла бутуурдааҕын, сүүрүҥүйүн бэлиэтээтэ.
Биир өттүнэн, босхо сири түҥэтии – тустаах, киириилээх-тахсыылаах дьоҥҥо эгэ. Дьон олохсуйарыгар, бэйэтин дьыалатын аһарыгар табыгастаах.
Иккис өттүнэн, биһиги курдук, суола-ииһэ, уот-күөһэ, производствота, промышленнаһа сайдыбатах сиргэ, нэс омукка босхо да ылан сири туһанар кыахпыт кыараҕас. Оннооҕор киин куоракка элбэх оҕолоох ыалларга сир түҥэтэн баран инфрастуктуратын кыайан хааччыйбакка, кураанах учаастагы кууһан баран олоробут. Оттон ол саҥа сокуон олоххо киирдэҕинэ, ханна эрэ түҥ тайҕаҕа сир ылбыт аатыран баран, онтубутун туһанар кыахтаахпыт дуо? Сири сөпкө туһанар дьон биһиги испититтэн үөскээтилэр дуо? Улахан саарбах...
Бэйэ производствота, ордук сахалар түөлбэлээн олорор тыа сиригэр, суох. Онон дьон сир ылан да баран биэс сылы быһа бостуой нолуок төлүөхтэрин, бу сыана ыараханыгар ыарырҕатыахтара. Саҥа сокуонунан туһанан, эргитиилээх, түргэн-тарҕан туттунуулаах, тобуллаҕас өйдөөх омук дьоно хото туһаныахтара. Он сэргэ, улахан кыахтаах хампаанньалар, корпорациялар. Оттон ол хампаанньаларга саха суох.
***
Бачча сыллар тухары сахалар бэйэбит испититтэн атын омуктары кытары күрэстэһэр кыахтаах дьону иитэн таһаарбатыбыт. Биир-икки киһи улахан хампаанньаларга сорук-боллур оруолугар сылдьара үөрүү.
Былырыыҥҥы социологическай опрос көрдөрбүтүнэн, ыччаппыт 80%-тан тахсата госсулууспаҕа, бюджет тэрилтэтигэр – бэлэм хамнаска, бэлэм социальнай харысхалга – үлэлиэн баҕарар. Ким да бэйэтин таныытынан, уйаны-хатаны тургутан, бэйэтин суолун солонуон баҕарбат. Бэлэмҥэ, ким эрэ биһиги иннибитин солоон биэрэрин, өссө ол киһини үөҕэ-үөҕэ, ыыстаан таныйа-таныйа күүтэн даллаһан олорорбутун ордоробут.
Оҕолорбут бытыктарын быһа үктүөхтэригэр диэри “оҕо” буола сылдьаллар. Төрөппүт оҕотун үрдүк үөрэххэ эрэ туһулаан оскуолаҕа үөрэттэрэр. Оскуола программата 11 сылы быһа ЕГЭни мүлчү түһэргэ эрэ ананан оҥоһуллар. Онтон атыҥҥа үөрэтии, өйү-санааны иитии көрүллүбэт.
Урут оскуоланы бүтэрбит КИҺИ дэнэр эбит буоллаҕына, билигин оскуоланы бүтэрбит ОҔО оскуолаттан тахсар. Ол ОҔО муҥнаан-таҥнаан үрдүк үөрэххэ киирэн бүтэрбитин да кэннэ, үлэни булан биэрии уустук. ОҔО бэйэтэ үлэ буларын, аны Профтех үөрэхтээһин дуогабара хааччахтыыр. Ньиэп, гаас, атомнай энергетикэ, тимир, ыстаал уһаарыытыгар, химическэй производство идэтигэр соҕуруу үөрэммит ыччаты, үс сыллаах дуогабарынан хаарчахтаан министиэристибэ атын сиргэ ыыталаабат да, үлэ булан да биэрэр кыаҕа суох.
Статистика быһыытынан, республика сакааһынан целевой миэстэнэн соҕуруу үөрэтиллибит ыччат 91%-на үлэ булар диэн министиэристибэ отчуоттуур. Сымыйа! Тустаах идэлэринэн үлэлиир оҕо ахсаана 10 да бырыһыаны кыайбат.
Аны, ыччат бэйэтэ дьыала тэринэригэр, үлэлээх буоларыгар Урбаан министиэристибэтэ төһө-хачча көмөлөстө? Биир ылбыт тэрилтэ, биир тиксибит киһи субсидияҕа, граҥҥа тиксэрэ кистэл буолбатах. “Уулуссаттан киирбит” киһи босхо харчынан өйөнөрө кыаллыбат.
***
Мунньахтан:
Миниистир ГРИГОРЬЕВА этэринэн, ураты харыстанар сирдэр территориялара, аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар олорор түөлбэлэрин сирэ, муниципальнай, судаарыстыбаннай туһаҕа туттуллар сирдэр босхо үллэһиккэ киирбэттэр. Итини таһынан, босхо ылбыт сирим анныгар баай-дуол буллахтарына, хайдах буоларбыт эмиэ этиллибэт: төттөрү босхо туура тутан ылаллар эбэтэр компенсация биэрэллэр дуу. Федеральнай сокуонунан сир кырса эрэ кэтэх бас билиигэ барыан сөп, оттон аллараата – федеральнай бас билии.
ТРУТНЕВ босхо түҥэтиллэр сири РФ гражданнарыгар эрэ, 5 сылга түүлээһиҥҥэ (арендаҕа) биэриэххэ, ол кэнниттэн кэтэх бас билиигэ көһөрдүннэр, атыылыыр буоллахтарына РФ гражданнарыгар эрэ атыылыахтаахтар диэн этэр. Оттон ол иккис хаһаайын омук киһитигэр атыылыан сөп дуо? Итиннэ эппиэти саҥа сокуон барыла эмиэ биэрбэт.
Өр сыл, Илья МИХАЛЬЧУК мээрдиирин саҕана, киин куорат сиргэ кэмитиэтин салайбыт, билигин Ил Түмэн сир боппуруостарыгар сүбэ биэрээччи - Кирилл ХУДОГИЗОВ “декларативнай сокуон, кэлин эбиллэн-чочуллан иһэр гына былааннанан оҥоһуллубут” диэн эттэ. Сокуон ылылыннаҕына, олоххо киирэр күнүттэн саҕалаан иирээки өрүкүнүйүү, хаос саҕаланыаҕа диэн сэрэттэ.
Атыттар баҕар өрүкүнүйүөхтэрэ, сахалар саарбах.
Улуустан киирбит бэрэстэбиитэллэр, интернетинэн үллэһик саҕаланнаҕына, интернет сибээһэ быстар мөлтөх дьон көрбүтүнэн сиртэн матыахпыт диэн ыксаатылар. Ону таһынан, тыа сиригэр билиҥҥээҥҥэ диэри ходуһа, булт-алт да сирин, дьон нолуок төлөөмөөрү, бэйэтин аатыгар суруммакка сылдьар диэн эттилэр. Кыһалҕа кымньыылаатаҕына эрэ өйдөнөр дьоммут. Сорох улуустарга кадастровай инженердэр суохтарынан сибээстээн, сир кыраныыссатын чопчулуур үлэ мөлтөҕө, баҕарбыт да дьоҥҥо сири биэрэн быстыбаттарын аҕыннылар. Улуустар, нэһилиэктэр баһылыктарын сиргитин сааһылааҥ диэн сорудахтаабыттара ыраатта да, син биир дьон өйүн-төйүн БЭЙЭТЭ булан быстыбат. Кэлин уһугар буруйдаах моттойо көрдөөһүнэ саҕаланыаҕа.
***
Дьокутаат, общественник Иван ШАМАЕВ куолутунан куттаталаата: “Биир сарсыарда турбуппут, арай, сирбит ...суох. Туора дьон кэлэн сирбититтэн муустаах ураҕаһынан кыйдыы сылдьаллар... Сирэ суох эрээри “Саха өрөспүүбүлүкэтэ” диэн ааттанар көдьүүһэ да суох буоллаҕа...”.
Уйбаан Уйбаанабыс барахсан норуотун туһугар кыһаллар. Ону ол норуоппут – нэс. Туран-олорон, туттан-хаптан испэт. Иҥиэттэн баран этэн да бэрт. Кини ото-маһа, куһа-хааһа, ыһыаҕа хаһан да бүппэт. Онон куттаатахха, “бу сарсын бүттүҥ!” эрэ диэн муннукка-ханныкка ыктахха эрэ хамсанар дьоммут. Ол иһин Уйбаан Уйбаанабыс сотору-сотору “бүттүгүт!” диэн айматалаан кымньыылыыр. Ким бүтүөн баҕарыай, күн сырдыгын биир күнэ баҕалаах. Онон илин-кэлин иилиҥкэйдэһэн син тугу эмэ утарабыт-хайыыбыт, кыыһырабыт-тымтабыт. Онтон тугу мээр “туруорса” сылдьыахпытый, өйүүнүгэр тугу туруорсубуппутун умнан, төттөрү күннээҕи түбүкпүтүгэр төннөбүт. Кыстык, барыанньа, идэһэ сахсаана хаһааныллыбытын кэннэ, баҕар, уһун кыһын аралдьыйа таарыйа, онно-манна мустан син суксуруһан тугу эмэ утарар инибит.
“Куттатыы” ньымата дьону хамсатарынан хамсатар. Ол гынан баран, биһиги наар киинтэн кэлбит балаһыанньаттан куттана-куттана көмүскэнэр аакка сылдьарбытынан муҥурданабыт. Бэйэ иһиттэн инициатива төрөөн тахсара суох. Наар үөһэттэн соҥнообуттарын утарартан соло булбаппыт. Холобур, “Илин Эҥэр” ТОСЭР бырайыагын утарбыппыт. Ол гынан баран, итини солбуйар, улахан харчыны хамсатар, биһиги айылҕабытыгар сөп түбэһэр бырайыагы учуонайдарбыт да, производственниктарбыт да толкуйдаан таһаарбаттар. Манан диэн эттэххэ, ТОСЭРгэ миллиардынан суумма хамсыыр кыаҕыгар “Кангалассы” ТОР диэн аҕыйах мөлүйүөннээх оҕо оонньуута буоллаҕа. Харах баайыыта. Дьиҥэр, төһө кыалларынан элбэх харчыны республикаҕа тарда сатыыр бырайыак бэйэбит испититтэн толкуйданыахтааҕа. Суох, Бэрииһэп бэлэмниэ, оҥоруо-сүүрүө.
Оттон бэйэбит? Хотугу айылҕаны уйанын учуоттуур, олохтоох дьону үлэлиир-хамнастыыр производствоны биһи дьоммут тоҕо бэйэлэрэ толкуйдаан таһаарбаттарый? Хотугу сир проблематынан дьарыктанар институттар, региональнай экономика института, хас хардыы аайы баар научнай-чинчийэр тэрилтэлэр тугу ааҕан-суоттаан олороллоруй, тугунан дьарыктаналларый?!
***
Саҥа сокуону үлүбээй утарыахха эрэ диэн утарар эмиэ сыыһа. Россия судаарыстыбатыгар олоробут. Федеральнай сокуон таҕыстаҕына, Россия судаарыстыбатын субъега буоларбыт быһыытынан булгуччу сокуону тутуһуллуохтаах. Сир эргитиитэ, хаһан эмэ да буоллар, син биир тирээн кэлиэхтээх этэ.
Сири эргитии, финансовай инструмент курдук туттар таһымҥа биһиги тиийиэхтээхпит этэ. Бириэмэ ыгыма биллэр. Ол гынан баран, биһиги баҕабыт хоту олох биир сиргэ турбат, баран иһэр. Биһиги эмиэ ону кытары өйбүт-санаабыт, төбөбөт уларыйыыта эмиэ уларыйан иһиэхтээх.
Өр кэмҥэ Саха сирин кадастровай сыаната, хайа да регионнардааҕар, үрдүкү сыанаҕа быһыллан, тутуллан турбута. Бу биир өттүнэн итини – дьону бэлэмнээһин курдук ылыныахха наада этэ. Өй-санаа ситэ илигинэ, сиринэн эргиниини сыана ыарахана бобон турдаҕа.
Ол гынан баран бачча аҕыйах нэһилиэнньэ бачча улахан территорияны өр саба баттаан сытар кыаҕа суох. Ыйылаппытынан былдьаан ылбаттарын курдук “саамай көдьүүстээх көмүскэл – саба түһүү” диэн бэргэн этии курдук, бэйэбит бу сири хайа кыалларынан бэйэбит туһабытыгар эргитэр суолу тобулуохтаахпыт.
Туох барыта икки өрүттээх, куһаҕан эмиэ үчүгэйдээх буолар. Ол үчүгэйин булуоххайыҥ. Хайдахтаах да аһыы ымдааны минньитэр суолу тобулуохтаахпыт. “Суох” диэн кэдирги түһэр тугу да көдьүүстээҕи аҕалыа суоҕа.
***
Сири түҥэтии туһунан саҥа сокуон ылыллара ыган кэлбитигэр, биһиги обществобыт дьарҕатын тиэрэ тарта. Сахалар , төрөппүттэртэн саҕалаан оскуола, профтех үөрэхтээһин, каадыры иитии, аттаран туруорууга – атын омуктары кытары күрэстэһэр кыахтаах дьону, ыччаты кыайан ииппэтэхпитин көрдөрдө. Саха обществота, былыргылыы “кулу” дииринэн эрэ муҥурданан олорор. Ким эрэ биһиги олохпутун быһаарыахтааҕын, оҥоруохтааҕын ирдээн мөҕүттэ-мөҥүттэ, аахса-атааннаһа олоробут. Оттон бэйэбит хаһан хамсыыбыт, уларыйабыт? Атыттары кытары илин-кэлин бырахсар таһымҥа тиийэбит? Хаһан бэйэ олоҕу салайар кыахтанабыт, хаһан тугу да билбэккэ, муммакка-тэммэккэ уларыйыыларга киирсэн иһэбит?
***
Аартык.ру
Источник: aartyk.ru
Еще раз о письме фермеров Якутии
- Информация о материале
- Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ
- Категория: В Якутии
На праздники деньги есть…
Фермеры Якутии обвинили главу республики Егора Борисова в развале сельского хозяйства, коррупции и потребовали его отставки. Открытое письмо сельхозпроизводителей сначала появилось в мессенджере на якутском языке, так как многие республиканские газеты и сайты просто побоялись его обнародовать. Однако письмо вызвало общественный резонанс, поэтому отдельные СМИ всё же вынуждены были его опубликовать.
НАШ КОРРЕСПОНДЕНТ побеседовал с одним из авторов открытого письма — Романом Егоровым.
— Роман Романович, говорят, ил дархан (на языке саха — «народный правитель». — Ред.) начал «давить» на фермеров, поэтому многие отказались от своих слов. Правда ли это?
— К сожалению, это так. Господин Борисов начал преследовать не только нас, фермеров, но и наших близких, в результате многие подписанты, не желая быть «врагами народа», просто-напросто струсили. Увы, это частое явление в нашем «больном» обществе.
— Что его так сильно задело?
— Фермеры в своём письме открыто заявили, что совершили большую ошибку, дважды поддержав Егора Борисова на выборах главы республики. Они надеялись: человек, выросший в многодетной семье, поддержит селян. Вместо этого деньги тратятся непонятно на что.
За проведение всего лишь одного праздника встречи лета 2015 года — ысыаха — в родном селе Чурапче ил дархан потратил свыше 200 млн. рублей! Ещё с большим размахом праздновали в Якутске, где присутствовали В. Матвиенко и её приближённые. А ведь ысыах по традиции ежегодно проводится во всех 36 районах и свыше 400 наслегах. Вот и посчитайте, сколько денег уходит на одну только встречу Нового года по-якутски… А потом говорят: «Денег на сельское хозяйство нет».
— Ни для кого не секрет, что каждая вторая якутская семья на селе не живёт, а существует. И это является одной из причин детского суицида, по которому Якутия лидирует в стране.
— Действительно, 70% населения республики живёт в крайней нужде. Если пенсия у ил дархана составляет несколько сотен тысяч рублей в месяц, то у простого селянина — жалкие десять тысяч рублей. Семьи выживают на пенсии стариков, в магазинах, как в годы войны, продукты выдают в долг, записывая в «чёрные» книжки.
Во многих северных сёлах, например, килограмм яблок стоит 500 рублей, колбаса — 700 рублей, хлеб — 50 рублей, молочные продукты — 200—300 рублей и т.д.
В сельской семье (как правило, они многодетные) в лучшем случае имеется один работающий с зарплатой: в 2014 году — 16,9 тыс. рублей, за вычетом подоходного налога — 14,7 тыс. рублей, или на одного члена семьи приходится по 1,4 тыс. руб. (при прожиточном минимуме — 12,5 тыс. рублей). Поэтому молодёжь вынужденно уезжает в города. А там её никто не ждёт с распростёртыми объятиями. Когда видишь в центре Якутска, в районе автовокзала, на рынках, возле магазинов толпы молодых бомжей — сердце кровью обливается…
— И фермеры в этом также обвиняют главу…
— В Татарстане, Башкирии и других национальных республиках нет такого позорного явления. А ведь наша земля так богата природными ископаемыми — газом, нефтью, алмазами, золотом.… У нас имеются практически все элементы из таблицы Менделеева.
При умном и хозяйском подходе к делу жители республики — русские, украинцы, якуты, эвенки, эвены, юкагиры… (127 представителей различных национальностей) — могли бы реализовать себя намного лучше, чем в других регионах. При Борисове же распродали все предприятия, приносящие доход в казну республики.
В последние годы, при значительном увеличении объёмов добычи полезных ископаемых, продукция полностью вывозится, для развития самого региона ничего не остаётся. При этом наиболее крупные компании, такие, как «Газпром» и «Сургутнефтегаз», даже добились полного освобождения от налога на разработку недр.
Эти корпорации, ни копейки не выделяя в пользу Якутии, дошли до того, что с одобрения ил дархана запрещают местному населению ездить по исконно родным дорогам, связывающим соседние посёлки и сёла. Один из жителей, Валерий Лейкин, имевший смелость выступить против компании «Сургутнефтегаз», которая, перекрыв дороги, взимает плату за проезд у населения, был даже осуждён на 3,5 года условно.
В пригороде Якутска 120 гектаров земли не без участия ил дархана получили китайцы и корейцы. Субсидии отходят их боссу — господину Эм. В Вилюйске, Кентике и Намцах сотни гектаров земли также выделены приезжим.
Мы, фермеры, возмущены и тем, что на строительство ферм для привозных коров пущены миллиарды рублей из бюджета. Например, стоимость одного такого объекта на 100 голов составляет 200 миллионов. Все хозяйства, которым достались эти коровники, обанкротились. Где ж им было взять 40 млн. в год на содержание одного только коровника?
Такие «хоромы» выгодно содержать, скажем, на Украине, где зима длится два-три месяца, а у нас — все девять. Откуда фермер возьмёт деньги на электричество, отопление, ГСМ и т.д.? Вот такими необдуманными «новшествами» Борисов и загубил сельское хозяйство. Если в 1990 году в республике насчитывалось 409000 коров, то на февраль 2014 года — всего лишь 194000 голов.
Фермеры справедливо требуют объяснить: на каком основании у сельчан, проведших посевную кампанию, в середине года отобрали 200 млн. рублей и перебросили на птицеводство? ОАО «Туймаада-нефть», руководимое земляком ил дархана Иваном Макаровым, получило из бюджета республики 60 млн. рублей в виде субсидии на возмещение расходов после реализации нефтепродуктов сельхозтоваропроизводителям. А всего продано сельчанам ГСМ на сумму 5,5 млн. рублей. Где остальные деньги? Почему за это никто не отвечает?
— Первый секретарь Якутского рескома КПРФ Виктор Губарев считает, что фермеры написали письмо не от хорошей жизни. Сельское хозяйство находится в сложнейшем положении. Якутия производит только 30% необходимых республике продуктов питания — мясо, молоко, картофель.… Всё остальное завозится. Оказываемой сегодня поддержки недостаточно. На сельское хозяйство нужно как минимум выделить не менее 10% от бюджета республики — это порядка 16 млрд. рублей.
У нас и половины нет от этой суммы.
— Виктор Николаевич особо подчёркивает, что должен быть принят закон о сельском хозяйстве Якутии. Но правительство республики всё ещё не разработало его и не внесло на рассмотрение республиканского парламента. Управленцы отделываются лишь разговорами о его важности.
Беседу вела Галина МОХНАЧЕВСКАЯ,
корр. «Правды».
Пять школ Якутии вошли в список 500 лучших в России
- Информация о материале
- Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ
- Категория: В Якутии
Пять школ Якутии вошли
в список 500 лучших в России
ИА SakhaNews. Пять школ Якутии включены в перечень «500 лучших школ России» по итогам 2014-2015 учебного года.
Все пять школ представляют Якутск. Это Республиканский лицей-интернат, Физико-технический лицей имени В.П. Ларионова, Городская классическая гимназия, Якутский городской лицей и СОШ №33 имени Л.А. Колосовой.
Рейтинг ТОП-500 школ России был сформирован в ходе исследования, которое охватило свыше 30 тысяч общеобразовательных учреждений страны. Учитывались два главных критерия: результаты Обязательного государственного экзамена (ОГЭ) в 9-м классе, а также успехи в олимпиадах школьников по профильным предметам.
Всего в списке – 14 школ Дальнего Востока. От Хабаровского края и Камчатского края в рейтинг включены по две школы, от Амурской, Магаданской областей, Чукотки, Сахалина и Приморья – по одной школе. Из ЕАО ни одна школа в рейтинг не вошла.
Прасковья Борисова сүбэлэрэ
- Информация о материале
- Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ
- Категория: В Якутии
Прасковья Борисова сүбэлэрэ
SakhaLife.ru
-
Дьиэ иһинээҕи сылаас, чөл эйгэ, дьиэ кэргэн туруга ийэттэн олус тутулуктаах. Кини маннык эйгэни дьиэҕэ сатаан тэрийиэхтээх.
-
Ийэ күүһэ – кини мындыр өйө. Ийэ инникини өтө көрөр. Дьиэ иһинээҕи эйгэни ыраастык тутуохтаах, кири-хоҕу, мөкүнү киллэриэ суохтаах.
-
Дьиэ кэргэҥҥэ ийэ оруола улахан. Киниэхэ үлэ үгүһэ, түбүктээх күннээҕи сүпсүлгэн сүктэриллэр. Онон, кыыс оҕо өй-санаа уонна эт-сиин өттүнэн маннык ыарахан үлэҕэ бэлэм буолуохтаах.
-
Ийэ үөрэхтээх, киэҥ билиилээх, мындыр толкуйдаах буоллаҕына, дьиэ кэргэн сайдыы суолун тутуһар. Билиилээх киһи бэйэтигэр эрэллээх буолар.
-
Ийэ үчүгэй психолог буолуохтаах. Психологияны, дьон уйулҕатын, дьону кытта сыһыан сүрүн сокуоннарын үчүгэйдик баһылыахтаах. Баҕа санаабытын бэйэбитигэр сыал-сорук курдук туруора үөрэниэхтээхпит, бу сатабылбытын күүскэ сайыннарыахтаахпыт. “Мин киэҥ өйдөөх-санаалаах, ситиһиилээх, үтүө майгылаах о.д.а. киһи буолуохтаахпын” диэн мэлдьи хатылыы сылдьыахтаахпыт.
-
Мас көнө майгылаах буолартан киһи бэйэтэ эрэйдэнэр. Тулалыыр эйгэ, дьон араас буолар, онон, онно сөп түбэһэр гына ханна эрэ сымнаан, ханна эрэ кытаатан, ханна эрэ сүбэлээн-амалаан бэриллиэхтээх.
-
Хас биирдии ыал бэйэтэ үтүө үгэстээх буолар. Үйэлээх үгэстэрдээх ыал, дьиэ кэргэн үйэ-саас тухары истиҥ сыһыаннаах, бигэ тирэхтээх буолар. Биһиги дьиэ кэргэн аҕабытын үлэтигэр атаарар уонна көрсөр үтүө үгэстээхпит, күн аайы сыллаан үлэтигэр атаарабыт уонна үлэтиттэн сыллаан көрсөбүт. Эр киһи оччоҕо дьиэтигэр талаһар, кинини күүтэллэрин умнубат.
-
Үөрэҕиттэн, үлэтин дуоһунаһыттан тутулуга суох ханнык баҕарар эр киһини дьахтар ыйан-кэрдэн, үтүө сүбэһит, чугас доҕор буолан өйүөх, сүбэлиэх-амалыах кэриҥнээх. Оччоҕо эр киһи сайдыылаах, барыга бары табыллыылаах буолар.
-
Эр киһи, бастатан туран, — личность. Политик буоллун, учуонай буоллун, гений буоллун – бары дьиэ кэргэҥҥэ төрүүллэр, дьиэ кэргэнтэн иитиллэн тахсаллар. Ийэ аҕа оруолун дьиэ кэргэҥҥэ үрдэтиэхтээх, үрдүктүк тутуохтаах. Дьиэ кэргэн – ханнык баҕарар государство тирэнэр тирэҕэ.
-
Киһини сэниир диэн улахан аньыы. Дьоҥҥо боростуой, судургу сыһыаннаах буолуохха наада. Ийэм миэхэ куруук сүбэлиир буолара: “Тоойуом, эйиэхэ дьоннор хайдах сыһыаннаһыахтарын баҕараҕын да, оннук дьоҥҥо сыһыаннас”.
-
Аныгы балысханнаах сайдыылаах кэмҥэ киһиэхэ саамай күндүтэ – бириэмэ буолар. Хас биирдии күн олус күндү! Күҥҥүтүн былаанныы үөрэниҥ. Киһи олоҕор тэрээһиннээх буолуохтаах. Ийэ тэрээһиннээх буоллаҕына, дьиэ кэргэнэ эмиэ тэрээһиннээх буолар. Былааннаабыккытын булгуччу суруна, бэлиэтэнэ сылдьар буолуҥ.
-
Олоххут бэйэҕититтэн эрэ тутулуктаах. Тэттик соруктары туруорунуҥ уонна ону ситиһэ үөрэниҥ.
Якутяне на фестивале журналистов «Вся Россия-2015»
- Информация о материале
- Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ
- Категория: В Якутии
